pic
pic

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
تحقیق مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی در اقسام واجب کفایی
اصل مبنا: یک‌دست نبودن واجبات کفایی
قسم اوّل: طبیعتِ غیرقابلِ تکرار
نقد مبنای محقق بروجردی (مباشرت/عدم مباشرت)
دو راه حل معقول در قسم اوّل
راه اوّل: تشبیه به واجب تخییری در ناحیه‌ی مكلّف
راه دوم: اطلاق در عینی و تقیید در کفایی (مبنای آخوند)
قسم دوم: طبیعتِ قابل تکرار، با کفایتِ یک فرد در تحصیل غرض
نقد مبنای «صرف الوجود مكلف»
نقد مبنای محقق بروجردی در این قسم
قسم سوم: طبیعتِ قابل تکرار و صرف الوجود طبیعت
تأثیر مبنای خطابات قانونیه بر تحلیل واجب کفایی
تفسیر بدیل: واجب کفایی به‌مثابه‌ی وجوب بر «صرف وجودِ فعل»
بازنگری در ارکان تکلیف و نقد مبنای محقق اصفهانی
1- قیاسِ تشریع به تکوین
2- امکان تحقّق غرض شارع با فعل، ولو بلا مباشرتِ انسانی
نظریه‌ی سوم در تحلیل وجوب کفایی و نقد شهید صدر
عموم بدلی در ناحیه متعلق و در ناحیه مکلف
چهار احتمال در «تكليف أحد المكلّفين» و ابطال آن‌ها
1- تشغيل ذمة عنوان «أحد المكلّفين»
2- تشغيل ذمة كلّ فرد، بما أنّه مصداقٌ لعنوان «أحد»
3- تشغيل ذمة أحدٍ معيّنٍ تعييناً
4- تشغيل ذمة أحدهم المُردَّد
بررسی کلام شهید صدر
ثمرات مبنای امام و مرحوم آیت‌الله فاضل در خصائص واجب کفایی
امتثالِ همگان در فرضِ فعلِ همگان
سقوط وجوبِ دیگران به فعلِ یک نفر
تنها خصیصه‌ی مستقر: عصیانِ جمیع در فرضِ ترکِ جمعی
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
نظریه‌ی امام خمینی‌ در حقیقت واجب کفایی
تقسیم واجب کفایی در کلام امام خمینی‌
نفی استغراق (جمیع المكلّفین) در سه صورت اوّل
نقد تعلّق تکلیف به «صرفِ وجودِ مكلّف» و اثبات «فردٍ من المكلّفین»
خلاصه نظریه‌ی امام
نظریه‌ی مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی بر محور تقسیم امام
دو راه‌حل در قسم اوّل و دوم: تشبیه به واجب تخییری و وجوب مشروط
راه اوّل: تشبیه واجب کفایی به واجب تخییری
راه دوم: اطلاق و تقیید وجوب (راه مرحوم آخوند)
قسم سوم و امکان پیاده‌سازی «صرف وجود المكلّف»
نتیجه‌ی نهایی
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
دو تقریر محقق نائینی در واجب کفایی
تقریر فوائد الأصول: جمیع المکلّفین «علی وجه البدلیة»
تقریر أجود التقریرات: تعلّق وجوب به «صرف وجود المکلَّف»
نسبت مبنای محقق خویی با تقریر أجود التقریرات
تفاوت واقعی میانِ دو تقریر از محقق نائینی
نقد مبنای «صرف‌الوجود من المكلَّفین»
1- مشکل در تبیین «امتثال جمیع» در واجباتِ کفاییِ قابل تکرار
2- تصحیح مراد میرزای نائینی از «صرف‌الوجود» و نقد کلام محقق اصفهانی
3- اشکال عرفی و بحث بعث و انبعاث
مبنای علامه حلّی و تأیید نظریه‌ی محقق بروجردی
پاورقی
منابع