واجب تعیینی و تخییری - جلسه
خلاصهی بحث گذشته
مبنای آیتالله بروجردی در فرق واجب عینی و کفایی
اشکالات سهگانهی آیتالله وحید خراسانی بر مبنای محقق بروجردی
ارزیابی اشکال نخست: نقض به واجب تخییری
پاسخ به اشکال دوم: خلطِ تکوین و تشریع و سوءفهم محلِّ تقیید
1- عدمِ جواز سرایت بیواسطهی قواعد تکوینی به تشریع
2- محلّ تقیید در کلام آیت الله بروجردی: غرضِ مولا، نه ذاتِ فعلِ عبد
پاسخ به اشکال سوم: جمعِ وحدتِ غرض با تعددِ وجوب
نتیجه در بارهی سه اشکال
ثمرهی مهم مبنای آیت الله بروجردی در باب أصالة الإطلاق
نظریه امام خمینی در واجبات کفایی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری - جلسه
خلاصهی بحث گذشته
تحلیل نهایی محقق اصفهانی در واجب کفایی
انحلال حکم و نقش وحدت غرض در سقوط تکلیف از دیگران
وحدت غرض در واجب کفایی و تساوی نسبت آن به مکلفین
سه صورتِ اصلی در واجب کفایی بر مبنای انحلال و وحدت غرض
1- اگر همه انجام دهند: امتثال و مثوبتِ همگانی
2- اگر همه ترک کنند: عصیان و عقابِ همگانی
3- اگر بعضی انجام دهند و بعضی ترک کنند: سقوط تکلیف از تارکین
مقایسه با واجب تخییری و نقدِ تقریر «توارد العلل» در کلام آخوند
استدراک نهایی محقق اصفهانی: موردِ اشتراک در دفن میّت
جمعبندی و افق نقد مبنای انحلال
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری - جلسه
خلاصهی بحث گذشته
رأی آیتالله خویی در تخییر بین اقل و اکثر و نسبت آن با مبنای امام و محقق نائینی
دو مثال فقهی در تحلیل محقق خویی
جمعبندی فشرده و نکات محوریِ بحث تخییر بین اقلّ و اکثر
جایگاه تاریخی بحث
مبنای آخوند خراسانی و نقد اساسی بر آن
نقد محقق نائینی، محقق خویی و امام خمینی
صورتبندی نهایی آراء در فرض «اقل لابشرط»
اقل لابشرط و غرض واحد
اقل لابشرط و دو غرض مستقلّ (مبنای امام و اصفهانی)
مبنای محقق خویی در اقل لابشرط
رأی مختار: تحلیل اعتباریِ محض
گام افزوده: تخییر در فرضِ غرض واحد
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری - جلسه
خلاصهی بحث گذشته
نظریه امام خمینی در تخییر بین اقل و اکثر
نقطهی عزیمت امام خمینی: تنقیح محلّ نزاع
تقسیم نخست: تدریجیّات و دفعیّات
تقسیم دوم: وحدت غرض و تعدّد غرض
سوم: تزاحم و عدم تزاحم بین الغرضین
حکم امام خمینی در اقل و اکثر تدریجی
نظریهی آیتالله بروجردی در امکان تخییر بین اقل و اکثر تدریجی
نقل کلام در مناهج الأصول
تقریر مفصل در لمحات الأصول
مورد اوّل: طبیعت واحدهی مشکّکه
مورد دوم: تحصیلِ عنوانِ ثانوی واحد توسط اقل و اکثر
ردّ امام خمینی بر مبنای محقق بروجردی
نکتهی مبنایی در کلام محقق اصفهانی: تشکیک و اعتباریات
وحدت و تعدّد غرض در کلام اصفهانی
نسبت با کلام آخوند خراسانی
امکان یا استحاله ثبوتی در تدریجیّات بر اساس مبنای محقق اصفهانی
تحلیل نهایی امام خمینی در اقل و اکثر دفعی
فرضِ غرضِ واحد
فرضِ تعدّد غرض و تزاحم یا مبغوضیتِ جمع
فرضِ تعدّد غرض بدون تزاحم و بدون مبغوضیت جمع
نسبت این تحلیل با مبنای محقق اصفهانی
نقد مبنای امام خمینی در تخییر بین اقلّ و اکثر
مبنای امام در وجوب تخییریِ متباینات
تفاوت روش در بحث تخییر بین اقلّ و اکثر
امکان تعمیم مبنای اعتباریِ امام به اقلّ و اکثر
تأیید عرفی: تخییر بین اقل و اکثر در محاورات عقلا
نقطهی اشتراک و گامِ فراتر
نمونهای از نقش اعتبار شارع در تعیین وحدت و کثرت
نتیجهی مختار
پاورقی
منابع