خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی مبنایی «نیاز حکم به مکلف»
تبیین و نقد ادله‌ی قول مشهور (نیاز ذاتی حکم به مکلف)
اشکال مبنایی بر این استدلال
بررسی تفصیلی مبانی چهارگانه‌ی حقیقت حکم در پرتو نقد فوق
مبنای اول: حکم به معنای اراده‌ی تشریعیه
مبنای دوم: حکم به معنای طلب انشائی
مبنای سوم: حکم به معنای بعث و تحریک
مبنای چهارم: حکم به معنای اعتبار بر ذمه‌ی المکلف
تبیین مبنا و لوازم «خطابات قانونیه» به عنوان نظریه‌ی جایگزین
لوازم و نتایج مهم این نظریه
بازگشت به مسئله واجب کفایی: نتیجه‌گیری نهایی
رأی مختار
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
اثباتِ نَفسیّت از مسیرِ بنای عقلاء در تقریر امام
امام و بنای عقلاء؛ تفاوتِ آن با أصالة الإطلاق
اطلاق به عنوانِ زمینه و ظرفِ حکم عقلاء بر نفسیت
تقسیم عقلاییِ واجب به نفسی و غیری و پیوند آن با منهج امام
مناقشه‌ای بر مبنای امام: بازخوانیِ دلالتِ امر بر وجوب بر پایهٔ نظریهٔ انشائیاتِ محقّق حائری
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی چهار تقریر از دلیل اول بر اصالة التعبدیة
اشکال‌های وارد بر تقریرات چهار‌گانه از منظر عرف و عقل
تمایز میان اطاعت و انجام فعل بدون اراده
صدق اطاعت در اتیان فعل بدون داعیِ امر و بررسی نتایج فقهی آن
نقد مبنای داعویت امر در تحقق اطاعت
تبیین نقش عقل در تحقق ارادی فعل و صدق اطاعت در توصلیّات
بررسی تطبیق نادرست تحلیل مرحوم حلی بر کلام شیخ انصاری در باب اجرت بر مستحبات
نقد مبنایی بر مدلول امر: تبیین حقیقت انشاء و اشکال بر نظریه داعویت
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
کلام محقّق نائینی در وجه امتناع
فرق میان متعلّق و موضوع
الأمر الثّاني: [في انّ كلّ حكم له متعلّق و موضوع]
انقسامات اوّلیه و ثانویه
امکان اخذ انقسامات اوّلیه در موضوع و متعلّق
عدم امکان اخذ انقسامات ثانویه در موضوع
بالنّسبة إلى الموضوع، و أخرى: بالنّسبة إلى المتعلّق.[7]
امتناع در مرحله‌ی فعلیّت
امتناع در مرحله‌ی انشاء
پاورقی
منابع