pic
pic

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
دو تقریر محقق نائینی در واجب کفایی
تقریر فوائد الأصول: جمیع المکلّفین «علی وجه البدلیة»
تقریر أجود التقریرات: تعلّق وجوب به «صرف وجود المکلَّف»
نسبت مبنای محقق خویی با تقریر أجود التقریرات
تفاوت واقعی میانِ دو تقریر از محقق نائینی
نقد مبنای «صرف‌الوجود من المكلَّفین»
1- مشکل در تبیین «امتثال جمیع» در واجباتِ کفاییِ قابل تکرار
2- تصحیح مراد میرزای نائینی از «صرف‌الوجود» و نقد کلام محقق اصفهانی
3- اشکال عرفی و بحث بعث و انبعاث
مبنای علامه حلّی و تأیید نظریه‌ی محقق بروجردی
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
سه نظریه اصلی در تحلیل واجب کفایی
نظریه محقق خویی در واجب کفایی
تقریر مبنا: تعلّق وجوب به «أحد المکلّفین لا بعینه»
تشریح آثار سه‌گانه واجب کفایی بر این مبنا
نقد مبنای محقق خویی
أولُ الدعوى بودنِ استناد به وقوع عرفی و شرعی
دشواری تبیین امتثالات متعدد مستقل (خصوصاً در نماز میّت)
نظریه آیت‌الله بروجردی در واجب کفایی
اختلاف در «مکلَّفٌ‌به»، نه در «مکلَّف»
تحلیل سه اضافه‌ی وجوب و محلِّ اختلاف عینی و کفایی
نتیجه: وجوب استغراقی بر همگان و وحدتِ متعلَّق
تقریر مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی از مبنای محقق بروجردی
مقایسه اجمالی با مبنای محقق خویی
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی مبنایی «نیاز حکم به مکلف»
تبیین و نقد ادله‌ی قول مشهور (نیاز ذاتی حکم به مکلف)
اشکال مبنایی بر این استدلال
بررسی تفصیلی مبانی چهارگانه‌ی حقیقت حکم در پرتو نقد فوق
مبنای اول: حکم به معنای اراده‌ی تشریعیه
مبنای دوم: حکم به معنای طلب انشائی
مبنای سوم: حکم به معنای بعث و تحریک
مبنای چهارم: حکم به معنای اعتبار بر ذمه‌ی المکلف
تبیین مبنا و لوازم «خطابات قانونیه» به عنوان نظریه‌ی جایگزین
لوازم و نتایج مهم این نظریه
بازگشت به مسئله واجب کفایی: نتیجه‌گیری نهایی
رأی مختار
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری - جلسه

خلاصه‌ی بحث گذشته
تحلیل نهایی محقق اصفهانی در واجب کفایی
انحلال حکم و نقش وحدت غرض در سقوط تکلیف از دیگران
وحدت غرض در واجب کفایی و تساوی نسبت آن به مکلفین
سه صورتِ اصلی در واجب کفایی بر مبنای انحلال و وحدت غرض
1- اگر همه انجام دهند: امتثال و مثوبتِ همگانی
2- اگر همه ترک کنند: عصیان و عقابِ همگانی
3- اگر بعضی انجام دهند و بعضی ترک کنند: سقوط تکلیف از تارکین
مقایسه با واجب تخییری و نقدِ تقریر «توارد العلل» در کلام آخوند
استدراک نهایی محقق اصفهانی: موردِ اشتراک در دفن میّت
جمع‌بندی و افق نقد مبنای انحلال
پاورقی
منابع