خلاصه‌ی بحث گذشته
حدود اعتبار: امکان یا امتناعِ اعتبارِ امرِ محال و نسبت آن با «فرد مردّد»
اعتباریات در فلسفه و در اصول
تقسیم اعتباریات در کلام محقق اصفهانی و محقق عراقی
تمایز «اعتباری» و «انتزاعی» در اصطلاح اصولی
ضابطه‌ی امکان اعتبار: «الاعتبار تابعٌ للأثر»
اعتبار به‌مثابه «تنزیل ما لیس بموجود منزلة الموجود»
دو نحوه وجود برای مفاهیم مقولی
تطبیق در بحث شرط متأخّر
تطبیق بر ما نحن فیه: «فرد مردّد» در عالم اعتبار
حدود امکانِ اعتبار و نسبت آن با معاملات معدوم و «فرد مردّد»
الف) دو گونه امر اعتباری از حیث بقاء
ب) تمایز اعتباری و انتزاعی و نقش اثر عقلایی
ج) تطبیق نهایی بر «فرد مردّد» و معاملات آتی
پاورقی
منابع

خلاصه مباحث قبل
ثواب و عقاب در اخلاق
تعارض احکام فقه با اخلاق
نمونه‌ای از شبهه تعارض فقه و اخلاق
نمونه‌ی دیگر از شبهه تعارض فقه و اخلاق
پاورقی

خلاصه‌ی بحث گذشته
امکان یا استحاله تخییر میان اقل و اکثر
تقریر محقق اصفهانی از استحاله تخییر میان اقل و اکثر
اقل و اکثر تدریجی
اقل و اکثر دفعی
جمع‌بندی کلام محقق اصفهانی
پاسخ آخوند خراسانی به استحاله تخییر میان اقل و اکثر
تحلیل «اقل بشرط لا» و «اکثر بما هو اکثر» در پاسخ آخوند
پاسخ آخوند به اشکال
استدراک آخوند: خروج صورتِ «انضمام غیرِ واجب» از محلّ بحث
دیدگاه محقق نائینی در استحاله تخییر بین اقل و اکثر
صورت نخست: اقل «لا بشرط» نسبت به اکثر
صورت دوم: اقل «بشرط لا» از انضمامِ زوائد
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
نقد محقق اصفهانی بر استثناء «بعث» در کلام محقق خراسانی
مناقشه محقق اصفهانی: عدم اختصاص مشکل به «غایت بعث»
تعمیم تحلیل به اراده تکوینی و تشریعی و ربط آن با شوق
ارزیابی برهان «عرضی‌بودنِ حکم» و پاسخ‌های سه‌گانه از منظر محقق اصفهانی
تقریر برهان مبتنی بر عرضی‌بودنِ حکم
پاسخ‌های سه‌گانه به برهان عرضیت حکم
پاسخ شیخ انصاری: اختصاص قاعده به اعراض متأصّله تکوینیه
پاسخ نقضیِ آخوند: تمسّک به علم اجمالی
پاسخ نائینی: تفصیل میان اراده تکوینی و اراده تشریعی
جمع‌بندی موضع محقق اصفهانی
جمع‌بندی مبنای نهایی محقق اصفهانی در امتناع مطلق «فرد مردّد»
مبنای نهایی: امتناع تعلّق هر صفتی به فرد مردّد
تمایز مبنای اصفهانی از استدلالِ مبتنی بر عرضی‌بودن حکم
آثار فقهی و اصولی امتناعِ مطلقِ فرد مردّد
تفکیک میان «جامع معیّن» و «فرد مردّد»
شمول مبنا نسبت به علم، اراده و بعث
وجه نخست: استناد به کلام شیخ اعظم در «بیع صاعٍ من صُبرة» و مبنای خفیف‌المؤونة بودن اعتبار
وجه دوم: استثناء بعث از صفات اعتباریِ قابل تعلّق به فرد مردّد در کلام آخوند خراسانی
تقریر منتقى الأصول از دو برهان محقق اصفهانی بر امتناع «فرد مردّد»
وجه سوم منتقى: نیاز عرض به محلّ و عدم واقعیتِ فرد مردّد
نقدی بر تقریر مرحوم روحانی از دلیل اول محقق اصفهانی
وجه چهارم منتقى: قوام صفات تعلّقیه به متعلَّق و لزوم انقلاب میان معیّن و مردّد
نقدی بر تقریر مرحوم روحانی از دلیل دوم محقق اصفهانی
پاورقی
منابع