دیدگاه مرحوم صاحب کتاب منتقی الاصول
دیدگاه مرحوم امام خمینی

خلاصۀ بحث گذشته
پاسخ میرداماد به اشکال در ارادی بودن اراده
تحلیل اعتباری اراده و پاسخ به اشکال تسلسل
الف) تحلیل عقل و عدم تحقق واقعی اراده‌های متعدد
ب) وحدت اراده در عالم نفس
ج) دو ویژگی دیگر اراده: اجمالی و اجماعی
تحلیل اجمال و تفصیل در اراده از دیدگاه میرداماد
تمایز میان اراده و شوق در نظریه‌ی میرداماد
نتیجه‌گیری
شوق اجمالی و شوق اجماعی
حقیقت اراده و ارتباط آن با اراده‌ی الهی
تحلیل نهایی نظریه‌ی میرداماد درباره‌ی مسئله‌ی تسلسل در اراده
1. وجود یک شوق واحد و عدم تعدد واقعی اراده‌ها
2. تفکیک میان شوق اجمالی و شوق تفصیلی
3. تحلیل عقلی و ماهیت اعتباری اراده‌های متعدد
4. تمایز میان بی‌نهایت واقعی و بی‌نهایت ذهنی
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
نظریه‌ی مرحوم روحانی در تمسک به اطلاق لفظی
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
تحقیق مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی در اقسام واجب کفایی
اصل مبنا: یک‌دست نبودن واجبات کفایی
قسم اوّل: طبیعتِ غیرقابلِ تکرار
نقد مبنای محقق بروجردی (مباشرت/عدم مباشرت)
دو راه حل معقول در قسم اوّل
راه اوّل: تشبیه به واجب تخییری در ناحیه‌ی مكلّف
راه دوم: اطلاق در عینی و تقیید در کفایی (مبنای آخوند)
قسم دوم: طبیعتِ قابل تکرار، با کفایتِ یک فرد در تحصیل غرض
نقد مبنای «صرف الوجود مكلف»
نقد مبنای محقق بروجردی در این قسم
قسم سوم: طبیعتِ قابل تکرار و صرف الوجود طبیعت
تأثیر مبنای خطابات قانونیه بر تحلیل واجب کفایی
تفسیر بدیل: واجب کفایی به‌مثابه‌ی وجوب بر «صرف وجودِ فعل»
بازنگری در ارکان تکلیف و نقد مبنای محقق اصفهانی
1- قیاسِ تشریع به تکوین
2- امکان تحقّق غرض شارع با فعل، ولو بلا مباشرتِ انسانی
نظریه‌ی سوم در تحلیل وجوب کفایی و نقد شهید صدر
عموم بدلی در ناحیه متعلق و در ناحیه مکلف
چهار احتمال در «تكليف أحد المكلّفين» و ابطال آن‌ها
1- تشغيل ذمة عنوان «أحد المكلّفين»
2- تشغيل ذمة كلّ فرد، بما أنّه مصداقٌ لعنوان «أحد»
3- تشغيل ذمة أحدٍ معيّنٍ تعييناً
4- تشغيل ذمة أحدهم المُردَّد
بررسی کلام شهید صدر
ثمرات مبنای امام و مرحوم آیت‌الله فاضل در خصائص واجب کفایی
امتثالِ همگان در فرضِ فعلِ همگان
سقوط وجوبِ دیگران به فعلِ یک نفر
تنها خصیصه‌ی مستقر: عصیانِ جمیع در فرضِ ترکِ جمعی
پاورقی
منابع