خلاصه‌ی بحث گذشته
ضرورت فرض ثبوت مکلف در خطاب از منظر محقق اصفهانی
نظریه «خطابات قانونیه» و ضرورت وجود مکلف در خطابات
تمایز اعتبار از تکوین
تاملی در نسبت فعل و مکلف
نتیجه‌گیری
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
بنیان فلسفی ـ اصولیِ محقق اصفهانی در باب وجوب کفایی
تحلیل حقیقتِ بعث و اراده تشریعیّه
حصر احتمالات در تعیین مکلَّفِ واجب کفایی
احتمال اوّل: الواحد المعیّن
أمّا الواحدُ المعیَّن: فمفروضُ العدم هنا.
احتمال دوم: الواحد المردَّد (أحد الأفراد)
احتمال سوم: «صرفُ الوجود» به‌عنوانِ مکلَّفِ واجب کفایی
تفکیکِ «صرف الوجود» فلسفی و اصولی
معنای اصولیِ اوّل: صرف الوجود به‌معنای «ناقض العدم المطلق و العدم الكلّي»
تطبیقِ «صرف الوجود» بر «أوّلُ مَن قام بالفعل»
معنای دوم: صرف الوجود به‌معنای «وجودِ مبهم و مُهمَل از حیث خصوصیات»
معنای سوم: صرف الوجود به‌معنای «لابشرط قسمی»
احتمال چهارم: «المجموع من حیث المجموع»
تفکیک میان مجموع افعال و مجموع اشخاص
تحلیل مثال «رفع الحجر» و فرق آن با واجب کفایی
عدمِ سازگاریِ «امر به مجموع اشخاص» با حقیقتِ واجب کفایی
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
تحلیل نهایی محقق اصفهانی در واجب کفایی
انحلال حکم و نقش وحدت غرض در سقوط تکلیف از دیگران
وحدت غرض در واجب کفایی و تساوی نسبت آن به مکلفین
سه صورتِ اصلی در واجب کفایی بر مبنای انحلال و وحدت غرض
1- اگر همه انجام دهند: امتثال و مثوبتِ همگانی
2- اگر همه ترک کنند: عصیان و عقابِ همگانی
3- اگر بعضی انجام دهند و بعضی ترک کنند: سقوط تکلیف از تارکین
مقایسه با واجب تخییری و نقدِ تقریر «توارد العلل» در کلام آخوند
استدراک نهایی محقق اصفهانی: موردِ اشتراک در دفن میّت
جمع‌بندی و افق نقد مبنای انحلال
پاورقی
منابع

خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی مبنایی «نیاز حکم به مکلف»
تبیین و نقد ادله‌ی قول مشهور (نیاز ذاتی حکم به مکلف)
اشکال مبنایی بر این استدلال
بررسی تفصیلی مبانی چهارگانه‌ی حقیقت حکم در پرتو نقد فوق
مبنای اول: حکم به معنای اراده‌ی تشریعیه
مبنای دوم: حکم به معنای طلب انشائی
مبنای سوم: حکم به معنای بعث و تحریک
مبنای چهارم: حکم به معنای اعتبار بر ذمه‌ی المکلف
تبیین مبنا و لوازم «خطابات قانونیه» به عنوان نظریه‌ی جایگزین
لوازم و نتایج مهم این نظریه
بازگشت به مسئله واجب کفایی: نتیجه‌گیری نهایی
رأی مختار
پاورقی
منابع