مُحَمَّدٍ، الْمُنْقَطِعِ عَنْ مَوَالِيه‏...كَفَضْلِ الشَّمْسِ عَلَى السُّهَا»؛⁽¹⁾ برترى آن‌کس که يتيمان آل محمد را که دستانشان از دامان ائمه خود کوتاه است سرپرستى کند و فکر و انديشه آن‌ها را از ظلمت جهل رها سازد، نسبت به کسى که جان آن‌ها را از مرگ نجات دهد همانند برترى خورشيد است به کم‌فروغ‌ترين ستاره آسمان.

پس ارزش کار خود را بدانيد و جمع خود را فعال‌تر و بانشاط‌تر از گذشته حفظ نماييد.

1. الاحتجاج (للطبرسي)، ج1، ص16.

محرم و درسهايى از نهضت حسينى⁽¹⁾

در آستانه ماه محرم الحرام؛ ماه عزادارى اباعبدالله الحسين(عليه السلام) قرار داريم. به عنوان تذكر چند نكته را عرض مى‌كنم.

الگوپذیری روحانیت از حرکت امام حسین(عليه السلام)

اولين نکته اين‌كه در اين دهه محرم، در حقيقتِ اين حماسه حسينى بيشتر تأمل كنيم، تا معرفت بيشترى به آن پيدا كنيم و خود روحانيت از اين حركت الگو بپذيرد. يعنى قبل از آنكه دنبال اين باشيم كه جامعه و نوع مردم از اين حركت الگو بگيرد، نهضت حسينى و نهضت اباعبدالله الحسين(عليه السلام) بايد الگويى براى روحانيت باشد و روحانيت در هر زمانى به اين الگو بيش از هر الگوى ديگر احتياج دارد.

شما اگر الگوى حركت امام خميني(رضوان الله تعالى عليه) و تأسيس نظام جمهورى اسلامى را در غير از تأثير‌پذيرى از نهضت اباعبدالله(عليه السلام) تفسير كنيد، تفسيرتان باطل است. چون امام(ره) به واسطه

1. ایرادشده در درس خارج فقه 21/9/1388.

آن درک عميقى كه از حركت امام حسين(عليه السلام) پيدا كرده بود اين نهضت را آغاز و اين حکومت و نظام را تأسيس کرد.

امام خميني(ره) متوجه اين نكته شد آن زمانى كه دين در خطر است، آن زمانى كه همه هجمه‌ها و توطئه‌ها متوجه ريشه‌كن كردن دين است، انسان بايد آمادگى براى همه مصائب پيدا كند. لذا در زندگى ايشان از همان اول كه فرياد برآورد مى‌بينيم که کاملاً خود را براى شهادت در راه خدا آماده كرده بود و اگر آن آمادگى نبود، ‌ايستادگى امام محقق نمى‌شد و اگر ايستادگى و مقاومت امام نبود انقلاب ما به پيروزى نمى‌رسيد.

اين الگوپذيرى بايد براى ما هم باشد، يعنى روحانيت هميشه بايد در جلوى چشم خود حضرت اباعبدالله را به عنوان يك الگو، آن هم الگوى هميشگى قرار دهد. در جايى كه نياز به حضور در ميدان است، در جايى كه نياز به اين است كه ما براى حفظ دين، وجود و هستى خود را هم فدا كنيم، واقعاً آمادگى داشته باشيم.

تمام زحمات ما و دقت‌هاى در بحث‌هاى فقهى و اصولى و اين إن قلت و قلت‌ها براى اين است كه بتوانيم يك قدم براى شناخت دين برداريم. بعد از آن چه كنيم؟ دين را حفظ و تقويت كنيم و امانت‌دار رسالت پيامبر(صلى الله عليه وآله) و ائمه طاهرين(عليه السلام) باشيم. لازم است اين روحيه هميشه در ما زنده باشد.

در دهه محرم، قبل از اينكه توجّه روحانيّت به جامعه باشد و بخواهد ارائه الگو به مردم دهد بايد به دنبال اين باشد كه خود متأثر از اين الگو و پذيراى آن باشد. بنابراين؛ بايد در حركت امام حسين(عليه السلام) دقت بيشترى شود و نسبت به حقيقت اين حركت، آگاهى بيشترى پيدا کنيم.

هدف اصلی قیام اباعبدالله(عليه السلام) مبارزه با دشمنان دین و بدعتگزاران

در تاريخ حوزه‌هاى علميه گاهى افرادى پيدا شده‌اند كه در ذهنشان وسوسه‌هاى غير صحيح ايجاد شده، مثلا چنين تحليل کرده‌اند که امام حسين(عليه السلام) فقط براى تشكيل حكومت قيام كرد. بعد با اين سؤال مواجه شدند امام حسين(عليه السلام) كه مى‌دانست با يك عده كم نمى‌تواند حكومت تشكيل دهد، پس چطور اين حركت را آغاز كرد؟ جواب اين است که جانمايه و روح اصلى حماسه حسينى مبارزه با دشمنان دين و بدعت گذارانى بود که دنبال تحريف در دين، براى از بين بردن معالم و آثار پيامبر(صلى الله عليه وآله) بودند.

هدف اصلى قيام امام حسين(عليه السلام)؛ از بين بردن ظلم و كسانى بود كه قصد داشتند دين را از بين ببرند.

اين نكات، نكاتى است كه بايد کاملاً مدّ نظر قرار گيرد. يعنى اگر همين دو مطلب را در دو كفّه ترازو بگذاريد، يكى اين كه بگوييم امام حسين(عليه السلام) براى ايجاد حكومت اسلامى قيام كرد، كفه ديگر اين كه امام حسين(عليه السلام) ديد شرايط، چنان است كه از دين هيچ چيز باقى نمانده، نه از حقيقت قرآن چيزى باقى مانده و نه از آثار پيامبر(صلى الله عليه وآله) از اسلام هم فقط يك اسم باقى مانده. ظلم به نحو وفور و جامع در جامعه رواج دارد، از حاكم گرفته تا غير حاكم. با ملاحظه اين شرايط دريافت تنها راه براى از بين بردن ظلم و نشان دادن رسوايى آن‌ها به مردم، اين است كه در اين راه خون اولاد و اصحاب خود را نثار کند و اسارت اهلبيت خودش را بپذيرد، انسان اگر حفظ دين را در يک كفه ترازو بگذارد ديگر نياز به اين همه بحث‌هاى علمى و تاريخى ندارد. گاهى اوقات از بعضى تعابير امام

حسين(عليه السلام) مى‌خواهند استفاده كنند كه امام(عليه السلام) براى تشکيل حکومت قيام فرمود مثل عبارت: « أُرِيدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أَسِيرَ بِسِيرَةِ جَدِّى وَ أَبِى عَلِى بْنِ أَبِى طَالِب‏(عليهما السلام)»؛⁽¹⁾ امّا اين تعبير ايهام دارد كه حضرت براى اقامه حكومت اسلامى حركت كرد. ولی اين معنا به‌صورت صحيح و روشن در آن وجود دارد كه براى انجام وظيفه امر به معروف و نهى از منکر و رفع ظلم قيام کرد.

نياز به اين نيست كه روى تعابير دقت كنيم، خود اينكه اين دو مطلب را در دو كفه ترازو قرار دهيم نتيجه را روشن مى‌کند؛ يكى اينكه حضرت ديد بايد ظلم از بين برود و لو حكومت اسلامى ايجاد نشود، دوم اينكه حركت كند براى تشکيل حكومت اسلامى، کاملاً واضح بود نه فقط براى خود حضرت، بلکه ديگران هم مى‌دانستند كه حضرت موفق به تشکيل حکومت نمى‌شود. لذا ديگر نيازى به طرح بحث علم امام نمى‌باشد که اين افراد وارد آن شده‌اند.

افرادى که ضعف علمى داشتند به اين مرحله رسيدند كه علم امام را هم در اين حادثه انكار كنند، با وجود اين همه قرائن فراوان كه تمام جزئيات حادثه قبلاً از زبان پيامبر(صلى الله عليه وآله) و اميرالمؤمنين(عليه السلام) و حضرت زهرا(عليها السلام) و امام حسن(عليه السلام) در شرايط مختلف بيان شده بود.

خود اين قضيه به ما درس مى‌دهد كه امام حسين(عليه السلام) آن زمانى كه احساس کرد دين جدّش در خطر است و اگر يك حركت خونين و شهادت آفرين انجام نشود، ديگر چيزى از اسلام حقيقى باقى نمى‌ماند، قيام کرد. اين روح حركت امام حسين(عليه السلام) بود. اين را ما بايد هميشه براى خود به عنوان الگو و سرمشق قرار دهيم، در

1. بحار الأنوار ج‏44، ص330 -329.

زمان‌هاى مختلف، شرايط مختلفى براى دين بوجود مى‌آيد. اين يك فكر باطل است، که کسى تصوّر کند دين فقط در يك زمان در معرض خطر قرار گرفت، آن هم در زمان اباعبدالله الحسين(عليه السلام) و ديگر تا قيام آخرين حجت خدا(عليه السلام) چنين خطرى احساس نمى‌شود و پيشوايان دينى و مردم و روحانيت بايد مشغول كارهاى معمولى خود باشند و كارى به اين امور نداشته باشند. نه! انسان هر زمانى كه ببيند دين در خطر است، بايد آمادگى براى حضور در همه ميدان‌ها داشته باشد.

تلاش دشمن برای نابودی ریشه اسلام و تشیع

دقت کنيد! در زمان ما دشمن به اين نتيجه رسيده كه بايد ريشه اسلام و مذهب تشيع را بزند، بحث اينكه در يك نقطه‌اى از نقاط دنيا به نام ايران، يك جمعيتى، حكومتى به نام حكومت اسلامى يا انقلاب اسلامى ايجاد کرده و فقط بخواهند اين حكومت را براندازند تا خداى نكرده در اين منطقه به اهداف خودشان برسند، نيست. اگر فكر كنيم كه دشمنى آن‌ها در همين اندازه است، بسيار ساده‌نگرى است، اتاق‌های فكرى این‌ها بيش از سى سال است بعد از تأسيس انقلاب اسلامى به خطر وجود اسلام ناب توجه پيدا كرده‌اند.

شما ببينيد امروز در کشور سوئيس که کانون آزادى غربى شمرده مى‌شود حاضر نيستند براى مسجد، يك مناره ساخته شود. چرا؟ مگر مناره مسجد چه قدرتى در مقابل قدرتهاى آن‌ها دارد؟ حاضر نيستند اين مقدار اثر از اسلام را ببينند. این‌ها كشف از اين مى‌كند كه دشمن در حال طراحى نقشه‌هاى عظيم براى مسلمين است. قضيه‌اى كه امروز در سوريه و يمن و بحرين واقع شده در پرتو همين است.

شما فكر مى‌كنيد يمن كه همسايه عربستان است، هر دو کشور هم عرب هستند و بحث عرب و عجم هم بين آن‌ها مطرح نيست، هر دو هم مسلمان هستند، اما اين حمله‌هاى عجيب و غريب وحشتناك و بسيار درنده‌اى كه عربستان نسبت به مردم بى‌گناه يمن دارد، این‌ها تحت چه برنامه‌اى طراحى شده است؟

قضاياى افغانستان، قضاياى عراق، قضاياى پاكستان، همه كشف از يك طراحى مى‌كند كه مى‌خواهند اسلام را از بين ببرند. نقشه این‌ها هم اين‌طور نيست كه اسلام را براى امروز و فردا از بين ببرند، از الان اين نقشه را تهيه مى‌كنند تا اسلام را به زعم باطل خودشان؛ در 50 يا 100 سال آينده از بين ببرند.

درس‌هایی که باید از حرکت عاشورا گرفت

پس درس اول از حرکت عاشورا اين است كه مردم انقلابى مخصوصاً روحانيّت آماده حضور در هر ميدانى براى دفاع از اسلام باشند.

درس دوم اين‌كه دشمن و توطئه‌هايش را درست بشناسيم و باورمان باشد كه دشمن دنبال ريشه كن كردن اساس اسلام و تشيّع است.

مطلب سوّم که نكته بسيار مهم و در ادامه درس اول و دوم است، اين است كه جامعه‌مان را درست آگاه كنيم، حقايق نهضت حسينى را براى مردم صحيح بيان كنيم. مخصوصاً آن‌ها كه منبر مى‌روند و براى مردم صحبت مى‌كنند، قضيه اباعبدالله‌الحسين را به صورت محرّف ذكر نكنيم. يكى از تحريفات عاشورا اين است كه بگوييم عاشورا اختصاص به آن زمان داشت و تمام شد.

يكى از خيانت‌ها و ظلم‌ها به حركت أباعبدالله الحسين(عليه السلام) اين است كه بگوييم حركت حضرت مخصوص آن زمان بود و انجام شد و تمام شد و بايد در بايگانى تاريخ ثبت شود.

خير؛ حركت اباعبدالله(عليه السلام) امروز براى مردم زمان ما مسئوليت‌ساز است، آن كسى كه امروز از آن حركت درس نگيرد، او هم به اباعبدالله الحسين(عليه السلام) ظلم كرده است.

اميدواريم إن شاء ‌الله در اين دهه محرم، همه ما به وظيفه دينى و انقلابى خود به نحو أحسن عمل كنيم و دعاى همه ما و مردم اين بايد باشد كه انقلاب‌مان از توطئه‌ها و هجمه‌هايى که به سويش هجوم آورده مصون بماند و ما براى مقابله با آن توطئه‌ها و هجمه‌ها همه گونه فداكارى را داشته باشيم.

فصل دوم

مصـاحبـه