وقتی ما معتقدیم ائمه ما(عليهم السلام) شهداء علی الناس هستند، به این معناست که وقتی شما حرم امام رضا(عليه السلام) می‌روید حضرت می‌فهمد، زیارت امامان از دور چطور درست اسـت؟ به همین دلیل براى آنها دور و نزديک معنا ندارد و همه را متوجه می‌شوند، در اذن دخول زيارت امام رضا(عليه السلام) همين مطلب آمده که ما هر چه بگوئیم متوجه می‌شوند، سلام می‌کنیم جواب می‌دهند ولی ما روی مصالحی نمی‌توانیم جواب سلام‌شان را بشنویم! پس نتیجه‌ی دوم این است که ائمه معصومین(عليهم السلام) چه در زمان حيات و چه بعد از آن شاهد بر اعمال همه‌ی ما هستند.

دلیل قرآنی بر شهادت و آگاهی امامان معصوم از اعمال امت

یک دلیل روشن و محکم بر آگاهی ائمه بر جمیع اعمال انسان آیه 78 سوره حج است، در آیه قبل چهار دستور به مسلمان‌ها مى‌دهد (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ)، رکوع کنید، سجده کنید، خدا را عبادت کنید و کار خوب انجام بدهید تا رستگار شوید. سپس می‌فرمایند: (وَجَاهِدُوا فِى اللهِ حَقَّ جِهَادِهِ)، مجاهده کنید در راه خدا آن هم حق جهاد را. خداوند می‌داند همه‌ی مسلمان‌ها نمی‌توانند حق جهاد را داشته باشند، مگر انجام حق جهاد آسان است؟ رکوع و سجده و کار خير را همه می‌توانند انجام دهند، اما حقّ جهاد بر حسب آنچه که مفسرین بيان کرده‌اند این است که در تمام اعمال ما ذره‌ای اثر از ریا و شرک نباشد و تمام عمل خالصاً لوجه الله باشد. از اين قسمت آيه معلوم مى‌شود فقط افراد خاصى مى‌توانند حق جهاد را انجام

دهند. بعد می‌فرمایند (وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ....) خدا شما را انتخاب کرده و این دینی هم که در اختیار شما قرار داده دین سختی نیست. اين دین آيين ابراهیم پدر شماست، که اسم شما را مسلمان گذاشت اشاره به دعایی است که حضرت ابراهیم بعد از بنای کعبه کرد و از خدا خواست که ذریه‌ی من را از مسلمانان قرار بده (رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ...).⁽¹⁾ شاهد کلام این قسمت از آيه است؛ (لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ)، آیه سه گروه را مطرح می‌کند: 1. رسول، 2. ناس، 3. گروه واسط بين رسول و مردم.

خدا می‌گوید من که می‌گویم حق جهاد را انجام بدهید براى اين است که اولاً لیکون الرسول شهیداً علیکم، رسول شاهد بر شما باشد. ثانياً «تکونوا شهداء» شما شاهد باشيد. ثالثا «على الناس» شما شاهد بر مردم باشيد.

شهداء علی الناس چه کسانی هستند؟

بنابراين سه طايفه مطرح شد رسول، ناس و گروهی که بین رسول و ناس هستند. حال اين گروه چه کسانی هستند؟ روشن است اگر ما روایتی هم در ذیل این آیه شریفه نداشتیم، آیه می‌فرماید رسول شاهد بر شما ائمه معصومین است. روز قیامت پیامبر اکرم شهادت می‌دهد که ائمه معصومین آنچه را از ناحیه خدای تبارک و تعالی بر عهده‌شان بود کاملاً انجام دادند.

واقعا وقتی انسان یک مقدار با قرآن مأنوس شود این

1. سوره بقره، آیه 128.

زیارت‌نامه‌ها و دعاها برای او معنا پیدا می‌کند. در زیارت ائمه عرض می‌کنیم «اشهد أنک جاهدت فی الله حق جهاده»، این فقط مخصوص ائمه ماست، هیچ کس قدرت انجام حق جهاد را غیر از ائمه ندارد حتی مراجع و بزرگان دين ما، تمام زحمات و تلاش‌هاى مراجع را روی هم بگذارند باز نمی‌شود گفت شما حق جهاد را انجام داديد. حتى نسبت به امام خميني(قدس سره) با آن عظمتش که نقطه‌ی عطفی در تاریخ روحانیت شیعه و مرجعیت است انسان نمی‌تواند بگوید «اشهد أنک جاهدت فی الله حق جهاده»، با اینکه از کسانی بود که تمام عمرش را برای اسلام قرار داد، ولی این حق جهاد چیزی است که مخصوص ائمه ماست.

در روایات هم آمده که این آیه مخصوص ماست، البته اگر روایت هم نباشد معلوم است که اين افراد گروه خاصی هستند که پیامبر شاهد بر آنهاست و آنها هم شاهد بر اعمال مردم هستند، طبق اين آيه شريفه شيعيان معتقدند این گروه ائمه معصومین علیهم السلام هستند و قرآن ويژگى آنها را مطرح می‌کند.

در این شبکه‌های ماهواره‌اى و فضاهای مجازی یکی از حرف‌هایی که وهابیت مطرح می‌کند این است که می‌گویند در کجای قرآن مسئله‌ی امامت مطرح شده؟ بگذريم از آیات مربوط به غدیر که می‌گویند آن را قبول نداریم اما یکی از آیات دال بر امامت که نیاز به هیچ روایتی ندارد همين آيه است که ما مى‌پرسيم این گروه وسط بين رسول و مردم چه کسی است؟ گروهی که پیامبر شاهد بر آنهاست و آنهاهم شاهد بر اعمال مردم هستند.

آیا کل امت اسلام می‌تواند شاهد بر همه امت‌ها باشد؟

ممکن است کسی بپرسد سنی‌ها این آیه را چطور معنا می‌کنند؟ آنها آیه را اینطور معنا می‌کنند که رسول شاهد بر همه‌ی امت اسلامی است و امت اسلام هم از زمان رسول اکرم تا قیامت همگى شاهد بر یهود، نصاری و مشرکین هستند. يعنى کل امت اسلام شاهد بر همه امت‌ها هستند.

این کلام یک مطلب کاملا باطلى است. مگر خدا می‌تواند همه‌ی امت را شاهد قرار بدهد؟ در این امت همه‌جور افراد اعم از فاسق، متدین و عادل داریم، عالم و جاهل، دیوانه و عاقل وجود دارند، آيا همه اينها شاهدند؟! اصلاً عقل چنين معنايى را قبول نمى‌کند. اینها نمی‌فهمند در مسئله شهادت، شاهد باید با مشهود علیه و آنچه می‌خواهد بر آن شهادت بدهد لااقل در یک فطره‌ی زمانی مقارن باشد. چطور مى‌توان گفت اين امت شاهد بر امت‌های گذشته است در حاليکه تقارن با هم ندارند. لذا براى توجيه حرف خود به یک سری تأویل‌ و تفسیرهای باطل مى‌افتند.

در تفسیر عیاشی⁽¹⁾ اين روايت از امام صادق(عليه السلام) آمده که حضرت فرمودند «فَإِنْ‏ ظَنَنْتَ‏ أَنَ‏ اللهَ‏ عَنَى بِهَذِهِ الْآيَةِ جَمِيعَ أَهْلِ الْقِبْلَةِ» آيا شما خیال می‌کنید در اين آيه خدا همه‌ی مسلمان‌ها را اراده کرده است؟ ببینید امام چقدر قشنگ و دقیق، دليل مى‌آورند. مى‌فرمايد: «أَفَتَرَى أَنَّ مَنْ لَا يَجُوزُ شَهَادَتُهُ فِى الدُّنْيَا عَلَى صَاعٍ مِنْ تَمْرٍ يَطْلُبُ اللهُ شَهَادَتَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَقْبَلُهَا مِنْهُ بِحَضْرَةِ جَمِيعِ الْأُمَمِ الْمَاضِيَةِ كَلَّا»، آيا خيال کرده‌ايد کسی که در این دنیا شهادتش بر مقدار کمى از خرما،

1. تفسير عياشي، ج 1، ص 63.

پذيرفته نمى‌شود، خدا در روز قيامت شهادت او را نسبت به اعمال همه مردم قبول می‌کند؟ هرگز. این شاهدين عده‌ی خاصی از امت رسول خدا هستند که ما هستیم.

اینجا این نکته از روايت استفاده مى‌شود که مسئله شاهد بودن بر اعمال مردم يک امر تشريفاتى نيست که خداوند يک مقامى به اينها داده تا فقط شاهد بر اعمال مردم باشند، بلکه اين مقام کاربرد دارد و کاربردش در اين است که روز قیامت این شهادت را اعمال مى‌کنند، لذا امام می‌فرماید یک فردى که در این دنیا شهادتش بر یک مقدار خرما مورد قبول نیست آيا خدا شهادت او را بر اعمال مردم قبول می‌کند؟ هرگز!

قرآن نور است، آدم باید اين آيات را بخواند و از خدا استمداد کند تا یک گوشه‌ای از آن برايش روشن شود. در بحث آگاهى امام از اعمال مردم، ما هم دليل قرآنى داريم و هم روایات فراوان، نظير آيه شريفه (قُلِ اعْمَلُواْ فَسَيَرَى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ)⁽¹⁾ که با صراحت مى‌فرمايد خدا، رسول خدا و گروهى از مؤمنین عمل شما را می‌بینند.

ما اگر به این مسئله واقعاً اعتقاد پیدا کنیم در گفتار، حرکات، زندگی و کسب و کارمان تأثير بسيارى می‌گذارد. قدیمی‌ها می‌گفتند این آیه «ما یلفظ من قولٍ إلا لدیه رقیب عتید» را در اتاق و محل‌ کار خود قرار دهيد تا جلوی چشم‌تان باشد، در مورد این آیه هم باید همینطور باشد و هميشه مدّ نظر داشته باشيم که اینها شاهد بر اعمال ما هستند.

1. سوره توبه، آيه 105.

خود این جلسه، حضور ما و شما و حرف‌هاى‌مان همه مشهود امام زمان و ائمه‌ی معصومین علیهم السلام خصوصا حضرت ابا عبد الله الحسين عليه السلام است.

السلام علیک یا ابا عبدالله

این ایام مصائب زیادی بر اهلبيت وارد شد. هر چه از مصیبت کربلا گفته شود کم است، اما جانگدازترین ماجرا آن لحظه‌ای است که امام حسین(عليه السلام) در قتله‌گاه افتادند. با آن مصائبی که بر حضرت قبل از سقوط در قتله‌گاه پیش آمد. راوی می‌گوید امام در لحظات آخر «انقلب علی یمینه فلم یتمکن» مى‌خواست به طرف راست قرار بگیرد اما نمى‌توانست. چرا؟ حتماً به خاطر تیرهایی بود که در بدن حضرت فرو رفته بوده. «انقلب علی شماله فلم یتمکن» مى‌خواست به طرف چپ بغلطد باز نمی‌توانست، در نقل آمده با دستان مبارکش یک مقداری خاک جمع کردند و سر مبارکشان را روی آن خاک گذاردند و عرض کردند «الهی رضاً لقضائک تسلیماً لأمرک لا معبود سواک» (وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَى مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ).⁽¹⁾

خدایا به برکت این مجالس هر چه بیشتر ما را با امامت آشنا بفرما.

1. سوره شعرا، آيه 227.

«إِنَّ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِى مِصْبَاحُ هُدًى»⁽¹⁾

حسين بن على چراغ هدايت و بهترين راه تقرب به خدا⁽²⁾

جلسه بسيار معنوى، حسينى و يكى از رشحات كربلاست. جلسه‌اى كه براى تجليل از هيئات محترم مذهبى قم، از مداحان، شاعران، سخنرانان و وُعاظ و عزيزان و سرورانى كه در پرپايى خيمه امام حسين(عليه السلام) دخيل‌اند و عنوان و حيثيت آن‌ها در اين استان و شهر در گروى همين کار است، عزيزانى كه در اين جلسه حضور دارند قبل از هر عنوان ديگر افتخار بزرگشان پيرغلام بودن امام حسين(عليه السلام)، خادم اباعبدالله و خدمتگزارى عزاداران حسينى است.

اين مجلس باشكوه اينك در يكى از خيمه‌های امام حسين(عليه السلام) برقرار شده، چون اين مركز فقهى منوّر به نام مبارك ائمه اطهار(عليه السلام) است، از اين جهت خيمه ائمه و متعلق به امام زمان(عج) است، اين هم مزيد بر اهميّت اين جلسه است، از اشعار بسيار خوب و

1. عيون أخبار الرضا(عليه السلام)، ج‏1، ص 60.

2. سخنراني در مراسم تجليل از شورآفرينان حسيني (28/10/1391).

پرمحتوا كه از اعماق دل شيفتگان اهلبيت برخاسته است بهره‌مند شديم.

براى ما واقعاً افتخار است كه از برکت نظام جمهورى اسلامى در ميان جوانان عزيز چنين شاعرانى تربيت شده‌اند كه تاريخ را از اُحُد به غدير و از غدير به كربلا و از كربلا به ظهور حضرت حجت(عج) متصل مى‌كنند.

واقعش اينست كه در هر سال با آمدن محرّم و صفر يك پرده از حقيقت عاشورا كنار زده مى‌شود و خداى تبارك و تعالى دل‌ها، قلوب و افكار را متوجه حقيقتى از حقايق عاشورا مى‌كند. به نظرم اين روايت معروف كه همه آن را حفظ هستيد «إِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَيْنِ حَرَارَةً فِى قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لَا تَبْرُدُ أَبَدا»⁽¹⁾ زيربنا و اساس آن اراده الهى است، يعنى از زمانى كه اين حادثه عجيب تاريخ به وجود آمد و اين مصيبت بزرگ بر آسمان و زمين و انسان و همه موجودات عالم وارد شد که تا چهل روز آسمان و زمين بر اين مصيبت گريست «بَكَتِ السَّمَاءُ عَلَى يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا وَ عَلَى الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ(عليهما السلام) أَرْبَعِينَ صَبَاحاً وَلَمْ تَبْكِ إِلَّا عَلَيْهِمَا»⁽²⁾ از آن زمانى كه اين حادثه به وجود آمد اراده خدا بر احياى اين حادثه قرار گرفته است، يعنى قبل از اينكه بشر به دنبال عزادارى براى امام حسين(عليه السلام) باشد، خداوند قلوب را آماده و دل‌ها را متوجه حضرت مى‌كند.

قطعاً افرادى كه در سال‌هاى اوليه اين حادثه بودند اين مقدار توجهى كه امروز مردم ما و شيعيان جهان به عمق حادثه عاشورا

1. مستدرك الوسائل ومستنبط المسائل، ج‏10، ص 318.

2. مناقب آل أبي طالب(عليهم السلام)، ج‏4، ص 54.

دارند آن موقع نمى‌توانستند توجه پيدا كنند! درست است قيام مختار، توابين و حركت‌هاى ديگر به وجود آمد، اما آن معرفتى كه امروز نسبت به حسين بن علي(عليه السلام) وجود دارد، قابل مقايسه با زمان‌هاى گذشته نيست و اين نكته‌اى است كه بايد مورد توجه مردم باشد مخصوصاً افرادى كه در ميدان عزادارى فعال هستند. معرفتى كه امروز در ميان شيعيان وجود دارد، همين عزادارى‌هاى ميليونى و پياده‌روى‌هاى ده‌ها ميليونى از اقصى نقاط عراق به سوى کربلا، كشف از اين مى‌كند كه خداوند اراده کرده است روز به روز جلوه حقانيّت امام حسين(عليه السلام) و حقيقت حادثه عاشورا بيشتر بروز و ظهور پيدا نمايد.

عرض بنده اينست كه «باب الحسين» بابى است به سوى قلوب مردم که روز به روز بيشتر باز مى‌شود؛ اين چه معنا و نتيجه‌اى دارد؟ نتيجه‌اش برمى‌گردد به اينكه درست است که خداى تبارك و تعالى براى هدايت بشر كُتُب آسمانى و انبياء الهى را فرستاد، اما آنچه كه تا قيامت رمز اصلى هدايت بشر مى‌باشد قضيه عاشورا و كربلاست.

معناى اين حرف اينست چنان‌چه انسان خودش را به واقعه عاشورا و حادثه كربلا نزديك كند، قربش به خدا بيشتر مى‌شود. گرچه هنوز هم ما مى‌توانيم بگوئيم بسيارى از حقايق عاشورا در حجاب است، خيلى از حقايق آن واقعه هنگام ظهور حضرت حجّت(عليه السلام) براى بشر روشن مى‌شود، ما هنوز عمق فاجعه عاشورا را نفهميديم و نمى‌توانيم بفهميم.

هرچه انسان با اين حادثه آشناتر شود معرفتش بيشتر مى‌شود، بالاتر از اين بر طبق مبانى اعتقادى ما بدون ائمه طاهرين(عليهم السلام) هدايت

معنا ندارد، توحيد و اعتقاد به خدا معنا ندارد، اين خيل عظيم انسان‌ها را كه در كشورهاى به ظاهر اسلامى مى‌بينيد و با مبانى اعتقادى شيعه فرسنگ‌ها فاصله دارند، این‌ها از اين حقيقت دورند، این‌ها فقط مدّعى اسلام‌و قُرب به خدا هستند، خيال مى‌كنند تقرّب به خدا دارند، در حالى كه بدون حسين بن علي(عليه السلام) تقرب به خدا امكان ندارد.

«إِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَيْنِ حَرَارَةً فِى قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لَا تَبْرُدُ أَبَدا» چه كسى نمى‌گذارد اين حرارت سرد شود؟ چه كسى اراده مى‌كند عشق مردم هر سال و هر زمان به حسين بن علي(عليه السلام) بيشتر شود؟ خداوند اراده مى‌كند، خدا براى چه اراده مى‌كند؟‌ آيا فقط همين عشق ظاهرى و عرض ارادت و خاكسار بودن ظاهرى به اين باب کافى است؟ نه، بدون معرفت به اين مشعل هدايت امکان رستگارى بشر وجود ندارد.

محک رشد انسانيت نزديک‌تر شدن به اهداف عاشورا است

بدون اين اساساً فلسفه خلقت يعنى عبادت بر مبناى معرفت امكان‌پذير نيست، (وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُون‏)،⁽¹⁾ ما اگر بخواهيم فلسفه خلقت را جستجو كنيم، تمامش را در همين قضيه عاشورا مى‌توان يكجا مشاهده کرد و ديد كه اسلام چقدر عزيز است؟ دين چقدر عزيز است، حكم خدا چقدر محترم است؟ حدود خدا چقدر اهميّت دارد كه حجّت خدا بايد جانش را براى حفظ آن فدا كند، ظلم و ذلّت چقدر قبيح است؟ كه بايد حجّت خدا و اهل‌بيت و يارانش در مقابل آن بايستند و مبارزه کنند. محك رشد

1. سوره ذاريات، آيه 56.