قاعده تسامح در ادلّه سنن
يكى از قواعد پركاربرد در حوزه فقه و اصول، قاعده تسامح در ادله سنن است. اين قاعده در مسأله احتياط در شبهات وجوبيه كه يك مسأله اصولى است به عنوان يكى از راههاى امكان احتياط مطرح مىشود، و همچنين در فقه نيز تقريبا در همه ابواب جارى بوده و احكام پرشمارى بر آن مترتب مىگردد. چراكه سر و كار اصلى اين قاعده با مستحبات و مكروهات است و مستحبات و مكروهات كم و بيش در همه ابواب فقهى وجود دارد. از اين رو لازم است كنكاشى درباره ريشه و بنيان اين قاعده و ادله آن صورت بگيرد تا مقدار استحكام آن و نيز گستره كاربرد آن مشخص گردد؛ چراكه نحوه معنا كردن اين قاعده آثار مهمى در مسايل علمى و غير علمى دارد.
اين اثر ضمن تبيين مسأله و بازگويى پيشينه و معرفى ديدگاههاى كلى پيرامون آن، به بیان دیدگاه های حضرت آیت الله فاضل لنکرانی که در جلسات درسی شان مطرح نموده اند؛ پرداخته است.
این کتاب در سال 1393 در قطع وزیری و در 160 صفحه به چاپ رسیده است.
- قاعده تسامح در ادله سنن۱
- پـيشگفتـار۵
- مقدمه۷
- مفهومشناسى۹
- پيشينه تحقيق۱۰
- نگاهى به مقدمه كتاب منتهى المطلب۱۳
- ديدگاه كلى فقها درباره قاعده تسامح۱۵
- موافقين قاعده۱۵
- مخالفين قاعده۱۹
- ادلّه قاعده تسامح۲۱
- دليل نخست: اجماع و شهرت۲۱
- دليل دوم: عقل۲۴
- نقد دليل دوم۲۵
- دليل سوم: اخبار من بلغ۲۶
- آيا اخبار من بلغ متواترند؟۲۹
- بررسى اخبار من بلغ۳۱
- بررسى احتمالات ثبوتى در مفاد اخبار من بلغ۳۷
- ديدگاههاى اثباتى۴۲
- الف) ديدگاه يكم در مفاد اخبار (ديدگاه منسوب به مشهور)۴۳
- پاسخ به اشكال سوم۴۵
- ايراد بر اشكال چهارم و دفاع از مشهور۴۹
- ديدگاه محقق نائينى قدس سره درباره نسبت ميان اخبار من بلغ و ادله شرايط۵۰
- مناقشه در كلام محقق نائينى قدس سره۵۱
- رابطه سخن محقق نائينى قدس سره با اشكال چهارم و پنجم۵۲
- نقد اشكال محقق خويى قدس سره بر ديدگاه مشهور۵۵
- ب) ديدگاه دوم در مفاد اخبار (ديدگاه شيخ انصارى قدس سره )۵۷
- بررسى احتمال اول۶۲
- بررسى احتمال دوم۶۴
- نقد ديدگاه شيخ انصارى قدس سره۶۴
- نقد تحليل محقق مشكينى از كلام شيخ۶۶
- ردّ اشكال اول۶۶
- ردّ اشكال دوم۶۸
- تأييد اشكال سوم۷۱
- چند نكته۷۶
- نتيجهگيرى۷۷
- ج) ديدگاه سوم در مفاد اخبار (ديدگاه محقق خراسانى قدس سره )۷۷
- تفاوت ديدگاه محقق خراسانى و شيخ انصارى۷۸
- تبيين ديدگاه محقق خراسانى قدس سره در ضمن سه بخش۷۸
- رابطه كلام آخوند با كلام شيخ انصارى۸۳
- بررسى ديدگاه محقق خراسانى قدس سره در ضمن چند مطلب۸۴
- مطلب نخست: تقابل ديدگاه آخوند و شيخ۸۴
- ديدگاه شيخ انصارى قدس سره۸۵
- ديدگاه محقق خراسانى و محقق اصفهانى۸۷
- مناقشه در كلام محقق اصفهانى قدس سره۸۸
- ديدگاه برگزيده درباره فاء تفريع۸۸
- نقد در كلام محقق خراسانى قدس سره۸۹
- نتيجهگيرى۹۵
- مطلب دوم: آيا اخبار مقيد مىتوانند روايات مطلق را تقييد بزنند؟۹۵
- بررسى اطلاق و تقييد از نگاه محقق خراسانى قدس سره۹۶
- نقد سخن محقق نائينى قدس سره۱۰۰
- مطلب سوم: آيا اخبار من بلغ، كاشف از امر مولوى مىباشند؟۱۰۱
- مناقشه در كلام محقق روحانى قدس سره۱۰۳
- نقد ديدگاه محقق خراسانى قدس سره۱۰۳
- نكته كلامى۱۰۴
- د) ديدگاه چهارم در مفاد اخبار (ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره )۱۰۶
- نماى كلى از كلام محقق اصفهانى قدس سره۱۰۷
- نقد ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۰۷
- ثمرههاى مولويت يا ارشاديت اخبار من بلغ۱۰۸
- نقد محقق اصفهانى قدس سره بر اين ثمره۱۰۸
- اشكال شيخ انصارى قدس سره بر ثمره دوم۱۰۹
- هـ ) ديدگاه پنجم در مفاد اخبار (ديدگاه محقق نائينى قدس سره )۱۰۹
- بيان سه فرق ميان احتمال اول و دوم۱۱۱
- تبيين احتمال سوم از منظر محقق نائينى قدس سره۱۱۲
- دو اشكال بر احتمال سوم۱۱۳
- ديدگاه نهايى محقق نائينى قدس سره۱۱۳
- خ) ديدگاه ششم در مفاد اخبار (ديدگاه امام خمينى قدس سره )۱۱۴
- نقد ديدگاه امام خمينى قدس سره۱۱۶
- چ) ديدگاه مختار در مفاد اخبار۱۱۷
- مرورى مجدد بر ديدگاههاى موجود پيرامون اخبار من بلغ و رد آنها۱۱۸
- ديدگاه مشهور۱۱۸
- ديدگاه محقق خراسانى قدس سره۱۱۹
- ديدگاه شيخ انصارى قدس سره۱۱۹
- ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۱۹
- ديدگاه امام خمينى قدس سره۱۲۰
- نتيجه نهايى: آيا در عباديات مىتوان رجحان را درك كرد؟۱۲۰
- تنبيهات۱۲۵
- 1 . شمول اخبار من بلغ نسبت به فتواى فقيه، شهرت و اجماع منقول۱۲۵
- فرق ميان شهرت، اجماع منقول و فتواى فقيه با روايت۱۲۵
- آيا با وجود اين دو تفاوت، اخبار من بلغ شامل فتواى فقيه مىشود؟۱۲۶
- بررسى مسأله بر اساس ديدگاه مشهور۱۲۷
- نقد محقق اصفهانى قدس سره بر اين دو بيان۱۲۸
- نتيجهگيرى۱۲۹
- ديدگاه مختار۱۳۰
- بررسى مسأله بر اساس ديدگاه غير مشهور۱۳۱
- 2 . شمول اخبار من بلغ نسبت به مكروهات۱۳۱
- مطلب اول: آيا قاعده تسامح شامل كراهت نيز مىشود؟۱۳۱
- ديدگاه مشهور۱۳۲
- ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۳۳
- نقد ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۳۷
- ديدگاه برگزيده۱۳۷
- مطلب دوم: آيا قاعده تسامح، شامل خبر ضعيف دالّ بر وجوب مىشود؟۱۳۷
- ديدگاه مشهور۱۳۸
- تبيين ديدگاه مشهور۱۳۸
- مطلب سوم: آيا قاعده تسامح، شامل خبر ضعيف دال بر حرمت مىشود؟۱۴۱
- 3 . تعارض ميان خبر استحباب و خبر كراهت۱۴۲
- 4 . الحاق اخبار فضائل۱۴۴
- ديدگاه شهيد ثانى و محقق انصارى۱۴۵
- ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۴۶
- تببين ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۴۷
- تطبيق مقدمه بر اخبار فضائل۱۴۹
- نقد ديدگاه محقق اصفهانى قدس سره۱۵۰
- ديدگاه محقق روحانى قدس سره۱۵۱
- نتيجهگيرى۱۵۲
- فهرست منابع و مآخذ۱۵۳